Colleges filosofie

,.d,a.,sd

Colleges Nabij-de-Doodervaring

Het was 9 april 1981. Het leven gaf me drie geschenken in de vorm van een Bijna Doodervaring. Ik kan beter zeggen dat het drie ervaringen waren in de vorm van een supersnelle reis naar de lichtende eenheid van het bestaan. Je kunt het mystieke ervaringen noemen, maar dat woord doet vaak zo religieus aan, ik heb het liever over existentiële ervaringen. Ervaringen die je in contact brengen met de dragende grond van het bestaan.

Ik noem ze u even:

  • De leegte of de eenheid zonder waarom
  • Het hier en nu of de eenheid zonder waarheen
  • De liefde of de eenheid zonder waartoe

Wat gebeurde er op die negende april? Ik hoorde achter me een geluid. Ik keek over mijn schouder. Ik zag vlak bij me twee koplampen van een auto. Gedoofd. De automobilist had ze ‘vergeten’ aan te doen. De automobilist was met veertig biertjes op in de auto gestapt. Ik had geen tijd om weg te springen. Ik werd geschept en de auto sleurde me mee. Mee in de leegte, in de eenheid zonder waarom. Er begon meteen een film te draaien. Eigenlijk meer een fotorolletje. In flitsen zag ik één voor één pasfoto’s van mijn dierbaren voorbijkomen. M’n ouders, m’n broers, andere familieleden, mijn vrienden. Alsof mijn geest me opdracht gaf om afscheid van hen te nemen en naar de leegte tot te gaan. In mijn beleving duurde dat lang, zo’n 45 minuten. Maar in werkelijkheid kunnen het maar 45 seconden zijn geweest. Tijd, ruimte en afstand bestaan in die andere wereld niet. Er was in deze leegte geen waarom, waarvandaan. De leegte heeft geen oorsprong, geen richting en geen doel, ze kent geen vraag waar we vandaan komen. De leegte kent slechts dat wat opnieuw geboren wil worden.

Ik hoef u niet te beschrijven hoe een jonge man er uit ziet die net een auto-ongeluk heeft gehad.  In de ambulance werd ik volgespoten met morfine om de pijn beheersbaar te maken.  Op weg naar het ziekenhuis voelde ik hoe mijn lichaam op de brancard zakte. Maar ook dat mijn geest zich losmaakte van mijn lichaam. Mijn geest trad uit, ging naar buiten. Op weg naar gene zijde die geen geze zijde bleek te zijn, maar slechts een andere dimensie van het bestaan in het hier en nu, nu of de eenheid zonder waarheen. De zijkanten van die tunnel waren donker, maar in het midden van die tunnel was een honderden meters lange baan. Ik voelde me superrelaxed. Ik had wel pijn, maar die pijn was beheersbaar. Er was een ongelofelijk mooi licht aan het eind van de tunnel. Ik werd uitgenodigd door dat immense licht. Ik liep er naartoe, in vertraagde tred. Aan het eind van de tunnel kwam ik voor een soort vlies te staan. Een afscherming. Vergelijk het met een stuk vitrage. Ik was me er volledig van bewust dat ik me aan deze zijde bevond en dat zich daarachter gene zijde bevond. Ik stond stil en was me aan het voorbereiden om door het vlies te stappen. ‘Het is goed. Laat me maar gaan.’ Dat is wat ik voelde. Opeens hoorde ik stemmen. ‘Blijf daar waar je bent’, zeiden ze. ‘Blijf daar. Er is geen waarheen, er is geen andere wereld, er is het dat waar jij al bent. Er is slechts het licht dat je al bent. Er is niet een andere plek die gevuld is met volheid. Er is slecht dat ogenblik waar je al bent waarin alles gebeurt en verschijnt. Vertel de mensen dat ze het licht zijn, waar ze naar op zoek zijn. Mijn geest wilde helemaal niet hier blijven, daar waar het al is. Mijn geest wilde naar daar waar het niet is, naar daar waar leven opgehouden heeft te zijn. Maar is geen plek waar leven opgehouden heeft te zijn. Er is slechts een plek waar bewustzijn zich manifesteert los van onze lichamelijke waarneming, ik kwam in dat bewustzijn, dat Pim van Lommel het eindeloos bewustzijn noemde. En met dat hernieuwde bewustzijn mocht ik terug mijn eigen vlees, dat gewonde, pijnlijke lichaam in. Je mag als ls het ware met dat nieuwe bewustzijn dat altijd was, is en zijn zal, opnieuw incarneren. Een soort tweede geboorte. Mijn lichaam begon aan mijn geest te trekken. En het is uiteindelijk gelukt om weer in dat lastige, pijnlijke lichaam te kruipen. “Bent u daar weer?, zei de verpleegster in de ambulance. We dachten dat u weg was. We waren u even kwijt.” Ik ben even in een fase geweest waar het eindeloos bewustzijn zich voltrok om ruimte te maken voor het licht dat we al zijn.

Het derde geschenk is de liefde of de eenheid zonder waartoe. Jay Krishnamurti heeft de eenheid zonder waartoe eens heel pregnant onder woorden gebracht: ‘Het leven is eenvoudig en prachtig, mooi en goddelijk, maar je wilt alle schoonheid en frisheid van de morgenstond en van de stille nacht in een nauwe cirkel sluiten, opdat je ze kunt vereren. Je wenst al die schoonheid te verza­melen in en te verbinden aan een nauwe tempel. Je hoeft geen geloof te hebben om edel te leven. En toch zeg je: ‘Ik moet goden vereren, ik moet godsdienstplichten vervullen, ik moet ingaan tot de heilige plaatsen, ik moet dit volgen en dat doen.’ Het is een eeuwig moeten. Deze manier van leven is helemaal geen leven. Cornelis Verhoeven beschrijft hoe de mens de reflectie van het waartoe in zich draagt h als een dodelijke ziekte, die aan de dingen hun identiteit ontneemt. Als de de vraag blijven stellen naar het waartoe, verandert God in een gods probleem, de liefde verandert in een huwelijksprobleem. Ieder denken in het waartoe ontaardt in een denken over het denken, de wetenschap heeft zichzelf tot object, de literatuur gaat alleen over literatuur; de vereniging vergadert over de vereniging; de club clubt, de mens menst en het ding dingt. Met het toenemen van de reflectie neemt de werkelijkheid af, neemt de liefde af. Ik ben liefde op zoek naar mezelf.   Zonder doel, zonder eind, zonder bestemming, zonder resultaat, zonder zin, zonder hebben, maar ook zonder zijn.’

‘De ziel gelooft niet in het bestaan van een wereld achter de zichtbare wereld. Onze ziel weet van die wereld. In het boek ‘Eindeloos bewustzijn’ beschrijft oud-Merkawah-voorzitter Pim van Lommel het bewustzijn als een dimensie waar tijd en afstand geen rol spelen, waar verleden en toekomst geschouwd kunnen worden, waar men zichzelf compleet voelt en geheeld weet, en waar oneindige kennis en onvoorwaardelijke liefde ervaren wordt.’

Volgens Van Lommel is de heersende, materialistische opvatting van artsen, filosofen en psychologen over de functie van de hersenen, het brein en het denken te beperkt om het bewustzijn te kunnen duiden. Dat wisten we al. Dat bewustzijn niet samenvalt met onze hersenen was me allang duidelijk. Volgens mijn vader heb ik zaagsel in mijn kop. En toch heb ik mijn studie af kunnen maken. Pim van Lommel nog eens: ‘Er zijn goede redenen om aan te nemen dat ons bewustzijn niet altijd samenvalt met het functioneren van onze hersenen: het kan ook los van ons lichaam ervaren worden. Maar hoe zit dan met dat bewustzijn? Wat is het en hoe werkt het?

‘Waarom en waaruit het bewustzijn is ontstaan zal altijd een mysterie blijven, omdat het antwoord op deze vraag niet kenbaar is. Bewustzijn is niet zichtbaar, niet tastbaar, niet waarneembaar, niet meetbaar en niet aantoonbaar. Toch is het bewustzijn datgene waarmee elke levend wezen zijn bestaan inhoud en vormgeeft. Zonder bewustzijn is er geen levens lichaam. Zonder bewustzijn is er geen waarneming, geen denken, geen voelen, geen kennis, geen geheugen.’

Een van de wezenlijke kenmerken van de BDE – Bewustzijn door Ervaring – is dat er een eind gemaakt wordt in het denken van de BDE-er aan het dualisme. Voor vrijwijl alle BDE-ers geldt dat ze zeggen dat de ze bekende tegenstellingen waarmee we opgevoed zijn, zijn overstegen. Wij zijn gewend zijn te denken in termen van –  goed en kwaad. Licht en donker, dag en nacht. Dat denken in termen van  goed en kwaad is cultuur- en tijdsgebonden. ‘Wat we hier goed noemen, noemen ze ergens anders weer slecht. We zitten heel erg vast in denkcategorieën, in waarde- en normensystemen.  Terwijl de Bevrijdende Liefde zelf, strikt genomen, niet zo werkt. De bevrijdende Liefde weigert niets. Helemaal niets. Het is de Beschikbaarheid zelf. Daarom is bevrijdende Liefde: Ruimte, Bewustzijn, Stilte… Al die woorden zijn verwijzingen naar hetzelfde. Liefde is compleet beschikbaar voor alles wat zich wil manifesteren. Zonder enig oordeel. Want anders zou het geen Liefde kunnen zijn. Dat doet Liefde niet. Je kunt Liefde niet voor je karretje spannen. Een van de effecten van de ontdekking dat je Liefde bent is dat je met de dag gewoner wordt. Om het eens in woorden van de dichter Christian Morgenstern te zeggen.

 

 

Harry Potter en Jezus Christus

Als hij kon toveren, kwam alles voor elkaar. Als hij kon toveren, dan hielden alle mensen van elkaar. Als hij kon toveren. Herman van Veen had het niet beter onder woorden kunnen brengen wat de zin van het leven is. Als we konden toveren dan zou er spontaan vrede op de wereld uitbreken.

Als ik kon toveren dan toverde ik uit de heksenhoed een paar pond meer gerechtigheid, wat extra kilootjes zorg voor de zwakken en een paar onsjes meer hoop en niet te vergeten een overdosis wijsheid.

Geheim van het Verloren Woord

De Da Vinci Code zit vol geheimtaal: symboliek uit de wereld van de gevestigde religie, de kerk, maar ook uit de wereld van de vrijmetselarij. Dan Brown beweert dat zijn verhaal gebaseerd is op waarheden en dat de verborgen codes die hij gebruikt verwijzen naar historische gegevenheden.

Maar is dat allemaal wel waar? En wat zijn dat die geheime codes? Met andere woorden: hoe zien de geheimen waar het in dit fascinerende boek over gaat er dan uit?

De Tempeliers en de Islam

Het beeld dat in de Westerse wereld wordt geschetst van de Islam is erg eenzijdig.  De Islam is een gewone, zeer spirituele religie met veel mystieke dimensies. Het beeld van de Islam als een politiek-ideologisch systeem, zoals dat vaak wordt geschetst, is onjuist of onvolledig. Natuurlijk kent elk geloof wel ideologische uitschieters, maar dat geldt net zozeer voor andere religies, waaronder het Christendom. De eerste westerse spirituele organisatie die een zinnig beeld van de Islam heeft gekregen was de Orde van de Tempeliers. Dankzij de bezittingen, de mankracht, de diplomatieke vaardigheden en oorlogsexpertise had de Orde van de Tempeliers ooit een enorme politieke en militaire macht. Maar de Tempeliers hebben een geestelijke omwenteling doorgemaakt door hun contacten met Joden en Moslims in het toenmalige nabije Oosten. Er waren Joden, Christenen en Moslims die gezamenlijk lid bleken te zijn van een lichtbroederschap die verdraagzaamheid en tolerantie voorstond. Het anti-islamitische sentiment van de toenmalige kerk werd omgezet in een betekenisvolle interreligieuze dialoog met de Moslims. De Tempelridders kregen een schat aan esoterische kennis en werden de voorlopers van de religieuze humanisten.

 

Luther: Veranderde hij alles?

De ondertitel van de film ‘Luther’ luidt: ‘Hij veranderde alles voor eeuwig’. Met zijn protest en verzet tegen de toenmalige Katholieke Kerk begon de Reformatie. En het protestantisme. Nu, vijfhonderd jaar later, wordt ‘gevierd’ dat het westen de ‘nieuwe kerk’ aan hem te danken heeft.

Maar is de kerk van vandaag een instituut wat hem voor ogen stond? Is de kerk niet opnieuw een instituut geworden waar tegen hij zich zou afzetten als hij nu geleefd had? In de film wordt beschreven hoe Luther op jonge leeftijd aan de dood ontsnapt en besluit hij zijn leven te wijden aan het dienen van God.

Hij is echter een kritische student en zet openlijk vraagtekens bij de beslissingen van de toenmalige kerkleiding. Hij raakte er van overtuigd dat er een liefdevolle God is die verlossing en bevrijding biedt. De vraag is hoe veel ruimte het moderne protestantisme biedt voor het gedachtengoed van de voormalige monnik.